Wiskoza – co to za tkanina?

Wiskoza to włókno sztuczne pochodzenia roślinnego, wytwarzane przez chemiczną obróbkę celulozy z drewna – dlatego nazywa się ją też sztucznym jedwabiem. Jest lekka, miękka i przewiewna, ale mało elastyczna, łatwo się gniecie i może skurczyć się w praniu, więc wymaga delikatnej pielęgnacji.

Wpis przyda ci się, jeśli masz w szafie bluzki, sukienki albo piżamy z wiskozy i chcesz, żeby długo dobrze wyglądały. Znajdziesz tu zalety i wady tej tkaniny, zasady prania, suszenia i prasowania oraz podpowiedzi, kiedy sięgać po bieliznę z wiskozy.

Wiskoza – co to za materiał i czy jest naturalna?

Wiskoza nie jest ani włóknem naturalnym, ani syntetycznym – należy do włókien sztucznych pochodzenia roślinnego. Powstaje z celulozy pozyskiwanej z drewna, najczęściej drzew iglastych, którą przetwarza się chemicznie i formuje w nowe włókno. Na metkach spotkasz też angielską nazwę „rayon”, a ze względu na połysk i miękkość – określenie „sztuczny jedwab”.

Od obróbki zależy, jaka będzie gotowa tkanina. Producent może nadać wiskozie połysk, puszystość albo miękkość zbliżoną do bawełny. Bywa śliska i chłodna w dotyku, bywa też matowa, ciężka i lejąca się, a czasem przypomina dzianinę – efekt zależy od splotu, domieszek i dalszej obróbki.

Dzięki celulozie wiskoza ma wiele cech kojarzonych z materiałami naturalnymi. Razem z modalem i lyocellem należy do najczęściej wybieranych włókien sztucznych pochodzenia roślinnego. Czym modal różni się od wiskozy, wyjaśniamy we wpisie Modal – co to za tkanina?.

Z czego szyje się rzeczy z wiskozy?

Wiskozę wykorzystuje się nie tylko w odzieży, ale też w chusteczkach, artykułach higienicznych oraz tkaninach dekoracyjnych i obiciowych. Z ubrań najczęściej znajdziesz ją w:

• bluzkach, koszulach i T-shirtach,
• sukienkach, spódnicach i spodniach,
• swetrach i bluzach, zwykle jako domieszkę,
• apaszkach i chustach,
• piżamach, koszulach nocnych i bieliźnie.

Wiskoza łatwo łączy się z innymi włóknami: bawełną, poliestrem, poliamidem, akrylem czy wełną. Mieszanka bierze od niej miękkość i lejący się charakter, a od drugiego włókna na przykład elastyczność albo trwałość. Z wiskozy szyje się także podszewki, między innymi do wełnianych garniturów.

Bywa przedstawiana jako bardziej ekologiczna od syntetyków, bo powstaje z odnawialnego surowca. Pamiętaj jednak, że jej produkcja wymaga chemicznej obróbki, więc o wpływie na środowisko decyduje też sposób wytwarzania.

Jakie zalety i wady ma wiskoza?

Wiskoza zachowuje się po części jak tkaniny naturalne: przepuszcza powietrze, chłonie wilgoć i nie grzeje, dlatego chętnie nosi się ją w upały. Ma też słabsze strony, które trzeba znać przed zakupem i pierwszym praniem. Tabela zestawia jedne i drugie:

Gładkie włókno wiskozy jest delikatne, więc wiele osób z wrażliwą skórą dobrze ją toleruje – choć reakcje skóry zawsze są indywidualne. Kolor utrzymuje długo, jeśli dbasz o nią zgodnie z metką, a o tym, ile sezonów posłuży ci rzecz z wiskozy, decyduje przede wszystkim pranie i suszenie.

Jak prać wiskozę, żeby się nie skurczyła?

Wiskozę pierz ręcznie albo na programie do prania ręcznego, z delikatnym płynem zamiast proszku. Zawsze zacznij od metki: niektóre dzianiny z przewagą wiskozy, na przykład z 70-procentową zawartością, znoszą pralkę i wirowanie na najniższych obrotach, a inne wymagają czyszczenia chemicznego.

O skurczeniu decyduje głównie temperatura. Rzeczy uszyte w całości z wiskozy pierz w wodzie o temperaturze 20–30°C, a te, w których wiskoza jest tylko domieszką, możesz prać w 40°C, jeśli metka na to pozwala. Bieliznę nocną z wiskozy pierz w 30°C, bo wyższa temperatura odbiera tkaninie miękkość.

Mokra wiskoza robi się ciężka i łatwo ją uszkodzić, więc nie wykręcaj jej, nie wyżymaj i nie trzyj – nadmiar wody odciśnij, zawijając rzecz w ręcznik.

Wiskoza po praniu często się kurczy, czasem nawet o rozmiar. Niewielkie skurczenie bywa odwracalne: prasowanie na wilgotno, z delikatnym wyrównaniem tkaniny, często pozwala odzyskać pierwotny wymiar. Tak samo ostrożnie traktuj biustonosze z domieszką wiskozy – zasady opisujemy w rozdziale Pielęgnacja biustonoszy. Płyny i woreczki do delikatnego prania znajdziesz poniżej.

Akcesoria do prania bielizny

Jak suszyć i prasować wiskozę?

Wiskozę susz na płasko, na suszarce rozłożonej poziomo albo na ręczniku, z dala od kaloryfera i ostrego słońca. Nie wkładaj jej do suszarki bębnowej i nie odwirowuj na wysokich obrotach, bo ciepło i tarcie sprzyjają kurczeniu się. Wygładzona dłonią mokra tkanina mniej się gniecie, więc dobre suszenie oszczędza ci prasowania.

Gdy na materiale zostaną zagniecenia, sięgnij po żelazko. Rzeczy uszyte w całości z wiskozy prasuj w temperaturze do 110°C; jeśli wiskoza stanowi mniej niż 30 procent składu, dopuszczalne jest nawet 150°C. Prasuj na lewej stronie, najlepiej na wilgotno.

Zbyt gorące żelazko skraca i zniekształca włókna, a na ciemnych tkaninach zostawia błyszczące ślady. Wiskoza łatwo się gniecie, więc prasować ją będziesz często – na szczęście wygładza się w chwilę. Przed schowaniem do szafy upewnij się, że rzecz jest zupełnie sucha, bo wilgotna wiskoza łatwo pleśnieje.

Kiedy nosić ubrania z wiskozy?

Wiskoza sprawdza się przede wszystkim wiosną i latem. Jest przewiewna i higroskopijna, czyli dobrze chłonie wilgoć i oddaje ją na zewnątrz, dzięki czemu bluzka nie przykleja się do rozgrzanego ciała. Choć nie jest włóknem naturalnym, w upale należy do najwygodniejszych tkanin.

Jesienią i zimą pamiętaj, że wiskoza nie ma właściwości termoregulacyjnych i nie zagwarantuje ci ciepła. Przyda się za to jako domieszka: jeśli akryl albo wełna drażnią twoją skórę, wybieraj sweterki i bluzki z dodatkiem wiskozy.

Lejąca się wiskoza dobrze wygląda w zwiewnych sukienkach, bluzkach i szerokich spodniach. Do dopasowanych fasonów wybierz raczej mieszankę z elastanem, bo czysta wiskoza prawie się nie rozciąga i łatwo odkształca w miejscach, gdzie tkanina się napina.

Czy bielizna z wiskozy to dobry wybór?

Tak, zwłaszcza bielizna nocna i majtki na ciepłe miesiące. Wiskoza jest cienka, lekka i przewiewna, dobrze odprowadza wilgoć w nocy i jest delikatna dla skóry, a domieszka elastanu dodaje jej sprężystości. Piżamy i peniuary z wiskozowej satyny są chłodne w dotyku i przyjemnie się układają.

Gładka, przewiewna tkanina może zmniejszyć ryzyko otarć i podrażnień, ale żaden materiał nie zastąpi leczenia. Przy skłonności do infekcji intymnych albo chorobach skóry omów dobór bielizny z lekarzem – często zaleca się wtedy majtki bawełniane. Jeśli śpisz w biustonoszu, w rozdziale Czy spać w biustonoszu? podpowiadamy, jaki model wybrać na noc.

Jak wiskoza wypada na tle bawełny i włókien syntetycznych, porównujemy we wpisie Bielizna damska – jaki materiał wybrać?. Z jakich materiałów powstają miseczki biustonoszy, opisujemy w rozdziale Typy biustonoszy – budowa i materiał miseczek. Koszulki, peniuary i komplety z wiskozy znajdziesz poniżej.

Najczęstsze pytania: wiskoza

Czy wiskoza się rozciąga?

Czysta wiskoza prawie się nie rozciąga – to jedna z jej głównych wad. Elastyczność daje jej dopiero domieszka, najczęściej elastanu. Dlatego w majtkach i dopasowanych bluzkach wiskoza zwykle występuje w mieszance z włóknem elastycznym.

Czy wiskoza mechaci się albo elektryzuje?

Wiskoza jako włókno celulozowe zwykle elektryzuje się mniej niż syntetyki, bo chłonie wilgoć. Mechacenie zależy głównie od splotu i domieszek, a nasila się przy tarciu – dlatego pierz ją delikatnie, na lewej stronie i najlepiej w woreczku.

Czym różni się wiskoza od poliestru?

Wiskoza powstaje z celulozy z drewna, a poliester jest włóknem syntetycznym, wytwarzanym z surowców petrochemicznych. Wiskoza lepiej chłonie wilgoć i w upale jest przyjemniejsza, za to poliester jest wytrzymalszy, mniej się gniecie i szybciej schnie.

Czy wiskozę można prać w pralce?

Tylko wtedy, gdy pozwala na to metka. Wybierz program do prania ręcznego lub delikatnego, niską temperaturę i najniższe obroty wirowania, a rzecz włóż do woreczka. Jeśli na metce jest symbol czyszczenia chemicznego, nie pierz jej w domu.

Czy piżama z wiskozy nadaje się na zimę?

Sama w sobie słabo grzeje, bo wiskoza nie ma właściwości termoregulacyjnych. Jeśli lubisz spać w wiskozie przez cały rok, zimą łącz ją z cieplejszym szlafrokiem albo wybierz piżamę z dłuższymi rękawami i nogawkami.

Czytaj także

• Kiedy wymienić biustonosz na nowy? – jak przedłużyć życie bielizny.
• FAQ o brafittingu i biustonoszach – krótkie odpowiedzi, także o pielęgnacji.
• Majtki z wiskozy, modalu i poliamidu – porównanie trzech materiałów w majtkach.
• Bielizna a ekologia – jak wybierać produkty przyjazne środowisku.