Różowy październik – miesiąc świadomości raka piersi

Różowy październik to miesiąc świadomości raka piersi – czas, w którym na całym świecie przypomina się kobietom o samobadaniu i badaniach profilaktycznych. Najwięcej możesz zrobić dla siebie, gdy regularnie badasz piersi, znasz niepokojące objawy i z każdą wątpliwością idziesz do lekarza.

Wpis jest dla każdej kobiety, która chce zadbać o swoje piersi, i dla tych, które namawiają do badań mamę, siostrę czy przyjaciółkę. Zebrałyśmy podstawowe informacje o raku piersi, instrukcję samobadania, listę objawów do konsultacji i odpowiedź na pytanie, czy biustonosz ma z chorobą coś wspólnego.

Czym jest Różowy październik i co oznacza różowa wstążka?

Różowy październik to międzynarodowa akcja, w której przez cały miesiąc mówi się o raku piersi. Jej celem jest poszerzanie wiedzy o chorobie i zachęcanie wszystkich kobiet do badań profilaktycznych. Myśl jest prosta: im lepiej znasz własne piersi i objawy, na które trzeba zwrócić uwagę, tym szybciej zareagujesz.

Symbolem akcji jest różowa wstążka, którą w październiku widać na ubraniach, plakatach i w mediach. Do akcji przyłączają się organizacje, lekarze i firmy – myBra.pl także dołączał do niej na blogu, zbierając najważniejsze informacje o badaniu piersi. O innej inicjatywie, którą wspierałyśmy, piszemy we wpisie o akcji Dotykam=Wygrywam.

Październik to dobry moment, żeby wpisać badanie piersi do kalendarza. Pamiętaj jednak, że piersi warto obserwować przez cały rok, a nie tylko wtedy, gdy wszędzie widać różowe wstążki.

Co warto wiedzieć o raku piersi?

Rak piersi to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych u kobiet. Najczęściej rozpoznaje się go u kobiet po 50. roku życia, ale może pojawić się także wcześniej. Zachorować mogą również mężczyźni, choć zdarza się to bardzo rzadko.

Ryzyko zachorowania jest znacznie wyższe u osób z mutacją genu BRCA1 lub BRCA2. Jej obecność można sprawdzić w badaniu genetycznym z krwi. Lekarz może zaproponować takie badanie zwłaszcza wtedy, gdy:

• w rodzinie było kilka zachorowań na raka piersi,
• ty albo twoje krewne chorowałyście na raka jajnika – mutacje BRCA1 i BRCA2 zwiększają też ryzyko tego nowotworu,
• u bliskich krewnych rozpoznano inne nowotwory, np. raka prostaty, krtani albo czerniaka.

O tym, czy wykonać badanie genetyczne, i o planie badań dla osoby z mutacją decyduje lekarz – wynik zawsze omów ze specjalistą. Na część czynników ryzyka masz wpływ: z mniejszym ryzykiem wiąże się zdrowa dieta, aktywność fizyczna, prawidłowa masa ciała, rezygnacja z używek i karmienie piersią. Zdrowy styl życia nie daje jednak gwarancji, dlatego tak ważne są regularne badania.

Jak zbadać piersi samodzielnie?

Samobadanie pomaga poznać własne piersi i szybciej zauważyć, że coś się zmieniło. Nie zastępuje USG, mammografii ani wizyty u lekarza, ale dobrze je uzupełnia. Zaczynaj już od około 20. roku życia i badaj się raz w miesiącu, najlepiej około tygodnia po miesiączce. Poświęć na to kilka spokojnych minut i postępuj tak:

1. Stań przed lustrem bez biustonosza i unieś obie ręce. Sprawdź, czy nie zmienił się kształt ani kolor piersi, zwłaszcza przy pachach, czy skóra się nie marszczy i czy brodawki nie są wciągnięte.
2. Powtórz obserwację z rękami opartymi na biodrach, a potem opuszczonymi wzdłuż ciała. Sprawdź, czy z brodawek nie wycieka płyn.
3. Połóż się płasko na łóżku, bez poduszki. Lewą rękę załóż za głowę, a prawą zbadaj lewą pierś opuszkami trzech palców płasko ułożonej dłoni.
4. Wykonuj powolne, koliste ruchy wokół całej piersi w kierunku brodawki i szukaj zgrubień. Tak samo zbadaj drugą pierś.
5. Nie pomijaj dołów pachowych – są tam węzły chłonne, które wymagają szczególnej uwagi.

Więcej wskazówek, także o tym, jak zamienić badanie w stały nawyk, znajdziesz we wpisie Dlaczego warto badać piersi?. Jeśli nie masz pewności, czy robisz to dobrze, poproś lekarza o pokazanie techniki przy najbliższej wizycie.

Jakie zmiany w piersiach skonsultować z lekarzem?

Każdą zmianę, która jest dla ciebie nowa. Nie musisz sama oceniać, czy to coś poważnego – od tego jest lekarz, np. ginekolog albo lekarz rodzinny. Zwróć uwagę zwłaszcza na:

• guzek albo zgrubienie w piersi lub pod pachą,
• zmianę wielkości lub kształtu piersi,
• wciągniętą albo nienaturalnie sterczącą brodawkę,
• płyn wyciekający z brodawki,
• powiększone żyły na piersi albo zmianę obrysu otoczki,
• zmiany skóry piersi lub brodawki: zaczerwienienie, obrzęk, pomarszczenie przypominające skórkę pomarańczy, owrzodzenie albo łuszczenie; powiększone węzły chłonne pod pachami.

Z takim objawem nie czekaj do kolejnego samobadania. Powiedz lekarzowi, kiedy zauważyłaś zmianę i czy od tego czasu się zmieniała. Od kiedy i jak często wykonywać profilaktyczne USG lub mammografię, również ustal z lekarzem – zależy to m.in. od wieku i historii chorób w rodzinie.

Jak wygląda diagnostyka i leczenie raka piersi?

Żeby rozpoznać raka piersi, potrzebne są badania. Lekarz może zlecić mammografię i USG piersi – ultrasonografia pozwala m.in. odróżnić guz od torbieli i ocenić położenie zmiany. Gdy trzeba sprawdzić, czym jest zmiana, pobiera się tkankę do badania pod mikroskopem: w biopsji cienkoigłowej, gruboigłowej albo w biopsji otwartej, podczas której usuwa się guzek z otaczającą go tkanką.

Plan leczenia zawsze ustala zespół lekarzy, indywidualnie dla każdej pacjentki. Może obejmować zabieg chirurgiczny – usunięcie guza albo, gdy to niemożliwe, całej piersi, czyli mastektomię – a także chemioterapię (leczenie farmakologiczne) i radioterapię (napromienianie niszczące komórki nowotworowe). Im wcześniej choroba zostanie rozpoznana, tym większe są szanse na skuteczne leczenie.

Po operacji piersi rodzaj biustonosza i moment, od którego można go nosić, zawsze ustal z lekarzem prowadzącym. O doborze bielizny po zabiegu piszemy we wpisie Jak dobrać biustonosz po mastektomii?, a biustonosze dla amazonek opisujemy w rozdziale Typy biustonoszy – funkcje.

Czy biustonosz ma związek z rakiem piersi?

Samo noszenie biustonosza nie powoduje raka piersi – dotyczy to także modeli z fiszbinami. Dobrze dobrany biustonosz nie chroni jednak przed chorobą. Jego zadanie jest inne: ma wygodnie podtrzymywać biust, nie uciskać i nie przeszkadzać w codziennym życiu.

Źle dobrany biustonosz bywa za to źródłem dyskomfortu. Za ciasny obwód albo za małe miseczki zostawiają czerwone odciski i uwierają pod pachami i pod biustem. To sygnał, żeby zmienić rozmiar lub krój. Jeśli jednak w piersi pojawi się zmiana, która nie znika po zdjęciu biustonosza, pokaż ją lekarzowi.

Czy twój biustonosz dobrze leży, sprawdzisz z listą kontrolną w rozdziale Jak poznać, czy mój biustonosz jest dobry?, a rozmiar policzysz w kalkulatorze rozmiarów. O pielęgnacji skóry biustu piszemy w rozdziale Jak dbać o piersi.

Jeśli fiszbiny cię uwierają, najpierw sprawdź rozmiar – często to znak za małej miseczki. Gdy mimo to wolisz model bez nich, sięgnij po biustonosze miękkie. To kwestia wygody na co dzień, a nie ochrony zdrowia. Miękkie modele bez fiszbin, które możesz porównać, znajdziesz poniżej.

Miękkie biustonosze bez fiszbin

Jak włączyć się w Różowy październik?

Najprostszy sposób to zadbać o siebie i o bliskie kobiety. W październiku możesz:

• zbadać piersi i ustawić comiesięczne przypomnienie,
• umówić się do lekarza na kontrolę i zapytać o badania odpowiednie do twojego wieku,
• namówić mamę, siostrę albo przyjaciółkę na wspólne umówienie wizyt,
• podzielić się instrukcją samobadania z bliskimi,
• przypiąć różową wstążkę jako znak, że pamiętasz o profilaktyce.

Rozmowa o piersiach bywa krępująca, ale czasem to właśnie przypomnienie od bliskiej osoby sprawia, że odkładana wizyta wreszcie się odbywa. Nie musisz mówić o chorobie – wystarczy zapytać, kiedy ostatnio robiła USG albo mammografię.

Różowy kolor w szafie – wstążka, szal czy bielizna – może być osobistym przypomnieniem o profilaktyce. Bielizna niczego nie załatwi za ciebie, ale ulubiony różowy biustonosz w szufladzie może co miesiąc podsunąć myśl: „czas się zbadać”. Jeśli lubisz róż, modele w jego odcieniach znajdziesz poniżej.

Biustonosze w odcieniach różu

Najczęstsze pytania: Różowy październik i rak piersi

Czy samobadanie wystarczy, jeśli nic mnie nie niepokoi?

Nie. Samobadanie pomaga zauważyć zmianę, ale nie zastępuje badań obrazowych ani kontroli u lekarza. Jak często robić USG lub mammografię, ustal z lekarzem – zależy to m.in. od wieku i historii chorób w rodzinie.

Kiedy badać piersi, jeśli nie mam miesiączki?

Wybierz stały dzień miesiąca, np. pierwszy, i badaj się regularnie właśnie wtedy. Liczy się systematyczność, bo dzięki niej łatwiej zauważysz, że coś się zmieniło. Jeśli jesteś w ciąży albo karmisz, zapytaj lekarza lub położną, jak badać piersi w tym czasie.

Czy biustonosz z fiszbinami może wywołać raka piersi?

Nie – samo noszenie biustonosza, także z fiszbinami, nie prowadzi do powstania nowotworu. Źle dobrany model może jednak uwierać i zostawiać odciski, dlatego warto nosić biustonosz w dobrym rozmiarze. Każdą nową zmianę w piersi pokaż lekarzowi, niezależnie od tego, jaką bieliznę nosisz.

Co zrobić, gdy wyczuję guzek w piersi?

Umów się do lekarza – ginekologa albo lekarza rodzinnego – i nie czekaj, aż zmiana sama zniknie. Zanotuj, kiedy ją zauważyłaś i czy zmienia się w trakcie cyklu. O tym, czy potrzebne są dalsze badania, zdecyduje lekarz.

Jaki biustonosz nosić na co dzień, żeby było wygodnie?

Taki, który jest dobrze dopasowany: obwód leży stabilnie na najluźniejszej haftce, a miseczki obejmują całe piersi i nie wcinają się w nie. Krój i konstrukcję wybierz według własnych potrzeb – z fiszbinami albo bez. Gdy wahasz się między rozmiarami, napisz do naszej brafitterki – pomoc w doborze jest bezpłatna.

Czytaj także

• Jak się mierzyć pod biustem – pierwszy krok do dobrego rozmiaru.
• Dlaczego mój biustonosz źle leży? – skąd biorą się odciski i ucisk.
• Czy spanie w biustonoszu jest zdrowe? – fakty o bieliźnie na noc.