Poliamid — co to za materiał?

Poliamid to lekkie, bardzo trwałe włókno syntetyczne, którego najbardziej znaną odmianą jest nylon. W bieliźnie zwykle łączy się go z elastanem: poliamid odpowiada za wytrzymałość, gładkość i szybkie schnięcie, a elastan – za to, że biustonosz czy majtki przylegają do ciała.

Wpis przyda ci się, jeśli na metce biustonosza, majtek modelujących albo rajstop widzisz poliamid i chcesz wiedzieć, czego się po nim spodziewać. Znajdziesz tu historię nylonu, właściwości włókna, zasady prania i przykładowe składy bielizny.

Co to jest poliamid i czym jest nylon?

Poliamidy to grupa tworzyw sztucznych o bardzo szerokim zastosowaniu. Wytwarza się z nich rury, części maszyn, folie czy wałki do malowania ścian, a w odpowiedniej postaci – także włókna na odzież. Nie oznacza to, że bielizna powstaje z tego samego materiału co rury: poliamidy różnią się między sobą właściwościami, a do tekstyliów produkuje się cienkie, miękkie włókna.

Wszystkie poliamidy łączy to, że są trwałe, lekkie i stosunkowo tanie w produkcji. W branży odzieżowej największą popularność zdobył nylon, dlatego w codziennym języku obie nazwy często stosuje się zamiennie. Na metce bielizny zwykle zobaczysz słowo „poliamid”, czasem ze skrótem PA.

Poliamid jest włóknem syntetycznym, czyli w całości wytwarzanym przez człowieka. Tym różni się od wiskozy i modalu, które powstają z celulozy, oraz od bawełny, która jest włóknem naturalnym.

Jak nylonowe pończochy zmieniły modę?

Prace nad tanimi włóknami syntetycznymi przypadły na lata Wielkiego Kryzysu w Stanach Zjednoczonych, gdy szukano materiałów solidnych, funkcjonalnych i możliwych do wytworzenia niewielkim kosztem. Próbowano szyć ubrania nawet z winylu, ale był sztywny i nie przepuszczał powietrza. W 1938 roku przedstawiono nylon, opracowany przez zespół chemika Wallace’a Carothersa.

Rok później w Nowym Jorku zaprezentowano pierwszą kolekcję nylonowych pończoch. Były alternatywą dla jedwabnych, które pięknie lśniły, ale dużo kosztowały i szybko się niszczyły. Nylon był tańszy, trwalszy i nadawał się do wielokrotnego noszenia, więc pończochy stały się dostępne dla kobiet, których wcześniej na nie nie było stać.

W tamtych czasach nie wypadało pokazywać gołych nóg, a krótsza sukienka wymagała pończoch. Gdy przestały być luksusem, kobiety śmielej skracały spódnice, co przyczyniło się do nowych trendów. Pończochy nazywano po prostu „nylonami”. Podczas II wojny światowej poliamid trafił do celów wojskowych, a w Stanach Zjednoczonych zbierano podarte nylonowe pończochy, z których produkowano spadochrony.

Dziś z poliamidu powstają zarówno pończochy i podkolanówki, jak i rajstopy o różnej grubości. Pończochy, które możesz porównać, znajdziesz poniżej.

Pończochy i podkolanówki

Jakie właściwości ma poliamid?

Komfort noszenia rzeczy z poliamidu zależy od jakości włókna, splotu i domieszek – dobry producent potrafi wykorzystać jego zalety. Najważniejsze z nich to:

• duża odporność na wycieranie i rozdarcia,
• lekkość i gładkość na skórze,
• odporność na gniecenie, więc prasowanie zwykle nie jest potrzebne,
• bardzo szybkie schnięcie,
• łatwe farbowanie i trwałość koloru.

Czy poliamid oddycha? Samo włókno chłonie mniej wilgoci niż bawełna czy wiskoza, ale szybko ją oddaje i wysycha. O przewiewności bielizny w dużej mierze decyduje dzianina: cienka mikrofibra czy siateczka przepuszczają powietrze lepiej niż gruba, zwarta tkanina. Dlatego poliamid sprawdza się u aktywnych kobiet, które cenią łatwe odświeżanie bielizny.

Wytrzymałość to także zaleta rajstop i pończoch z poliamidu: możesz nosić je na co dzień i od święta, a dobrze pielęgnowane długo zachowują połysk. Pamiętaj tylko, że właściwości gotowej bielizny zależą od tego, w jakich proporcjach połączono poliamid z innymi włóknami.

Jak prać bieliznę i rajstopy z poliamidu?

Poliamid dobrze znosi pranie, ale nie lubi wysokiej temperatury, która może go odkształcić i przyspieszyć zużycie elastanu w mieszance. Trzymaj się temperatury podanej na metce i pierz go w letniej wodzie z delikatnym płynem. Kilka zasad, dzięki którym bielizna posłuży dłużej:

• rajstopy i biustonosze pierz w woreczku, żeby nie zaczepiły o zamki i haftki,
• nie używaj wybielaczy, które osłabiają włókna syntetyczne,
• susz na powietrzu, z dala od kaloryfera i ostrego słońca,
• nie prasuj bielizny z poliamidu, a jeśli już musisz – tylko w najniższej temperaturze.

Poliamid schnie bardzo szybko, więc bieliznę wypraną wieczorem zwykle możesz założyć rano. Jak prać i suszyć biustonosze, żeby nie straciły kształtu, opisujemy w rozdziale Pielęgnacja biustonoszy, a najczęstsze błędy przy praniu – we wpisie Jak prać bieliznę, by jej nie zniszczyć?.

Jak wybierać bieliznę z poliamidem?

Zacznij od celu, bo ten sam materiał w różnych proporcjach pełni różne funkcje. Jeśli chcesz wygładzić sylwetkę pod dopasowaną sukienką, sięgnij po majtki wyszczuplające z dużą ilością elastanu. Na randkę możesz wybrać biustonosz z ozdobnymi ramiączkami, w którym poliamid często tworzy gładką dzianinę albo koronkę. Najważniejsze są jednak twoje potrzeby i gust.

Sprawdź skład na metce i postaw na producentów, których bielizna dobrze ci służy. W myBra bieliznę z poliamidem w składzie mają między innymi Triumph, Gorteks, Freya, Panache i Elomi. Jeśli wahasz się między materiałami naturalnymi a syntetycznymi, zajrzyj do wpisu Bielizna damska – jaki materiał wybrać?.

Równie ważny jest rozmiar. Nawet świetnie uszyty stanik nie będzie wygodny, jeśli okaże się za mały albo za duży – elastyczna dzianina nie zastąpi dopasowania. Rozmiar policzysz w kalkulatorze rozmiarów biustonosza, a to, czy model dobrze leży, sprawdzisz z listą z rozdziału Jak poznać, czy mój biustonosz jest dobry?. Masz pytania o materiały? Skontaktuj się z nami – pomożemy dobrać bieliznę.

Ile poliamidu jest w bieliźnie? Przykładowe składy

Poliamid dobrze sprawdza się w biustonoszach, majtkach, rajstopach i pończochach, ale sam jest dość sztywny. Dlatego łączy się go z innymi włóknami, najczęściej z elastanem, czasem z poliestrem albo bawełną – wtedy lepiej układa się na ciele i jest wygodniejszy. Tak wyglądają przykładowe składy bielizny z naszej oferty:

• figi z wysokim stanem: 92% poliamidu, 8% elastanu,
• wyszczuplające majtki modelujące: 71% poliamidu, 29% elastanu,
• usztywniany, termicznie formowany biustonosz z fiszbinami: 76% poliamidu, 24% elastanu,
• biustonosz sportowy z krzyżowym zapięciem: 49% poliamidu, 36% poliestru, 15% elastanu,
• pas do pończoch z koronką: 70% poliamidu, 25% poliestru, 5% elastanu.

Im więcej elastanu, tym mocniej bielizna trzyma i modeluje – widać to w majtkach wyszczuplających. W biustonoszach elastan sprawia, że miseczki są elastyczniejsze i delikatniejsze dla skóry; więcej o nim przeczytasz we wpisie Lycra – co to za materiał?. Rodzaje miseczek opisujemy w rozdziale Typy biustonoszy – budowa i materiał miseczek.

Włókna poliamidowe łatwo się barwią, więc bielizna może mieć intensywny kolor i różnorodne wzory. Poliamid znajdziesz też w strojach kąpielowych, odzieży sportowej, skarpetkach i rękawiczkach. Modele, których skład podaliśmy wyżej, znajdziesz poniżej.

Najczęstsze pytania: poliamid w bieliźnie

Czy poliamid to to samo co nylon?

Prawie. Nylon to najbardziej znana odmiana poliamidu i nazwa, która przyjęła się w potocznym języku. Na metkach bielizny zwykle zobaczysz słowo „poliamid” – w praktyce chodzi o ten sam rodzaj włókna.

Czy bielizna z poliamidu sprawdzi się w upał?

To zależy od dzianiny. Cienka mikrofibra czy siateczka są przewiewne i szybko schną, ale gruba, zwarta dzianina z przewagą syntetyków może grzać. Na upalne dni do całodziennego noszenia wiele kobiet wybiera majtki z bawełnianą wkładką.

Czy poliamid może uczulać?

Rzadko, ale reakcje skóry są indywidualne – czasem drażnią barwniki albo wykończenie tkaniny, a nie samo włókno. Jeśli po założeniu bielizny pojawi się swędzenie lub zaczerwienienie, zdejmij ją. Gdy objawy nie mijają, skonsultuj się z dermatologiem.

Co oznacza liczba den na rajstopach z poliamidu?

Den określa grubość przędzy. Im mniejsza liczba, tym cieńsze i bardziej przejrzyste rajstopy, ale też delikatniejsze – łatwiej o oczko. Wyższa liczba den oznacza grubsze, lepiej kryjące i zwykle trwalsze rajstopy.

Czy biustonosz z poliamidu i elastanu można kupić o rozmiar mniejszy?

Nie. Elastyczna dzianina nie zastąpi dopasowania: obwód ma leżeć stabilnie i poziomo na najluźniejszej haftce, a miseczki obejmować całą pierś bez wcinania się. Za mały biustonosz będzie uciskał niezależnie od składu. Gdy wahasz się między rozmiarami, napisz do naszej brafitterki – pomoc w doborze jest bezpłatna.

Czytaj także

• Jak dobrać biustonosz sportowy? – rozmiar i test w ruchu.
• Kiedy wymienić biustonosz na nowy? – po czym poznać zmęczony elastan.
• Majtki z wiskozy, modalu i poliamidu – który materiał wybrać do majtek.
• Wiskoza – co to za tkanina? – włókno roślinne zwane sztucznym jedwabiem.